Как получить статус заслуженного артиста или деятеля культуры?

Для подготовки полного и точного ответа мне необходимо уточнить нормативную базу, поскольку в предоставленном контексте содержится лишь информация о присвоении звания «Заслужаны аматарскі калектыў», а не индивидуальных званий «Заслужаны артыст» или «Заслужаны дзеяч культуры». Выполню поиск в актуальном законодатель# Порядок прысваення званняў «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь» і «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь»

1. Прававая аснова

Прысваенне званняў «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь» і «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь» ажыццяўляецца на падставе комплекснага прававага рэгулявання, якое ўключае:

• Закон Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўных узнагародах Рэспублікі Беларусь» — асноўны нарматыўны прававы акт, які вызначае пералік, статус і агульны парадак прысваення дзяржаўных узнагарод;
• Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб культуры ад 20 ліпеня 2016 г. № 413-З — спецыяльны акт у сферы культуры, які ўстанаўлівае прымяненне заканадаўства аб дзяржаўных узнагародах у дачыненні да работнікаў культуры.

Так, артыкул 241 Кодэкса аб культуры прама ўстанаўлівае:

«Узнагароджанне грамадзян дзяржаўнымі ўзнагародамі Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца ў адпаведнасці з заканадаўствам аб дзяржаўных узнагародах Рэспублікі Беларусь».

Крыніцы: Кодэкс РБ аб культуры, арт. 241; Закон РБ «Аб дзяржаўных узнагародах».

2. Характар званняў

Звання «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь» і «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь» з'яўляюцца пачэснымі званнямі — відамі дзяржаўных узнагарод Рэспублікі Беларусь. Яны прысвойваюцца грамадзянам Рэспублікі Беларусь за:

• выдатныя заслугі ў адпаведнай сферы дзейнасці;
• значны ўклад у развіццё беларускай нацыянальнай культуры;
• высокі прафесіяналізм і шматгадовую плённую творчую (ці арганізатарскую) дзейнасць.

3. Агульныя ўмовы і крытэрыі прысваення

3.1. Неабходныя ўмовы

Прысваенне пачэсных званняў магчыма пры выкананні наступных агульных крытэрыяў, якія вызначаны заканадаўствам аб дзяржаўных узнагародах:

1. Грамадзянства РБ — званні прысвойваюцца выключна грамадзянам Рэспублікі Беларусь.
2. Высокая прафесійная майстэрнасць — прызнанае майстэрства ў сваёй галіне (выканальніцтва, рэжысура, музычнае мастацтва, харэаграфія, выяўленчае мастацтва, музейная, бібліятэчная, архіўная, метадычная ці іншая культурная дзейнасць).
3. Значны ўклад — канкрэтны, практычна пацверджаны ўклад у развіццё культуры Рэспублікі Беларусь.
4. Стаж работы — як правіла, не менш за 15 гадоў прафесійнай дзейнасці ў сферы культуры (дакладны стаж вызначаецца адпаведнымі палажэннямі).
5. Наяўнасць прафесійных узнагарод — прыярытэт аддаецца кандыдатам, якія маюць узнагароды, прэміі, дыпломы, прызнанне на рэспубліканскім і міжнародным узроўні.

3.2. Спецыфіка для кожнага звання

4. Парадак прысваення звання

4.1. Ініцыятыва і прадстаўленне

Прадстаўленні на прысваенне пачэсных званняў афармляюцца:

• дзяржаўнымі органы, якія ажыццяўляюць дзяржаўнае кіраванне ў сферы культуры (Міністэрства культуры РБ, іншыя рэспубліканскія органы дзяржаўнага кіравання);
• абласнымі (Мінскім гарадскім) выканаўчымі камітэтамі;
• іншымі юрыдычнымі асобамі, упаўнаважанымі на тое.

4.2. Разгляд і ўзнагароджанне

1. Прадстаўленні накіроўваюцца ў Камісію па дзяржаўных узнагародах пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (ці адпаведны ўпаўнаважаны орган).
2. Камісія разглядае прадстаўленні, правярае адпаведнасць кандыдатаў установленым крытэрыям.
3. Прысваенне звання ажыццяўляецца Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — пачэсныя званні з'яўляюцца найвышэйшай формай узнагароды і прысвойваюцца выключна на ўзроўні кіраўніка дзяржавы.
4. Грамадзянам уручаецца пасведчанне і нагрудны знак адпаведнага пачэснага звання.

4.3. Паўторнае прысваенне

Пачэсныя званні прысвойваюцца аднаразова. Пры гэтым магчыва паслядоўнае прысваенне розных званняў (напрыклад, «Заслужаны артыст РБ» → «Народны артыст РБ») пры наяўнасці выключных заслуг.

5. Правы і гарантыі асоб, удастоеных звання

У адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь асобы, якім прысвоены пачэсныя званні, карыстаюцца:

• пашаным і паважаным становішчам у грамадстве;
• прыярытэтным правам на атрыманне жылля, паляпшэнне жыллёвых умоў (пры наяўнасці адпаведных заканадаўчых праваў);
• іншымі сацыяльнымі гарантыямі, якія вызначаюцца заканадаўчымі актамі.

6. Выснова

Такім чынам, атрыманне звання «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь» ці «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь» магчымае пры адпаведнасці строгім крытэрыям прафесійнага і творчага прызнання, шматгадоваму ўкладу ў развіццё культуры краіны, а таксама праходжанні ўстаноўленай працэдуры прадстаўлення і зацвярджэння на вышэйшым дзяржаўным узроўні.

Для канкрэтызацыі праваўдзялення рэкамендуецца звярнуцца:

• у Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь;
• у адпаведныя абласныя (Мінскі гарадскі) выканаўчыя камітэты;
• на афіцыйны партал праваў інфармацыі etalonline.by для азнаямлення з поўным тэкстам Закона РБ «Аб дзяржаўных узнагародах Рэспублікі Беларусь».

Адказ падрыхтаваны на падставе: Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб культуры ад 20 ліпеня 2016 г. № 413-З (арт. 241, арт. 249); Закона Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўных узнагародах Рэспублікі Беларусь».